[teacher] Tingnan n'yo si Melchora Aquino,
si "Tandang Sora", isa siyang lola.
Walang espada, walang kutsilyo.
Pero no'ng nangailangan ang mga Katipunero ng mapagtataguan,
binuksan niya ang tahanan niya.
No'ng sugatan sila,
pinunit niya ang sarili niyang mga damit at binalot niya ang mga sugat nila.
No'ng gutom sila, pinakain niya sila ng kahit na anong meron siya.
At no'ng tinugis siya ng mga Espanyol,
inutusan nila siyang traydurin 'yong mga rebolusyonaryo.
Humindi siya.
Sa halip, ipinatapon siya sa Guam.
So sabihin n'yo sa 'kin, anong klase ng tapang 'yon?
Isinuko mo ang lahat, hindi ka umasang may kapalit, pero…
nanatili kang tapat.
Okay, class…
hindi tungkol sa pagiging pinakamaugong ang kasaysayan.
Minsan tungkol 'yon sa mga pinakamalalim magmahal,
sa mga nagpatuloy, hindi dahil sa hindi sila takot,
natakot sila,
kundi dahil mas nagmahal sila kaysa sa natakot sila sa mga kahihinatnan.
Alam n'yo, ang pagmamahal,
hindi laging pinakamatamis ang tunay na pagmamahal sa isang tao o bansa.
Minsan kailangan mong isuko kung ano ang komportable,
pinapakawalan mo ang madaling landas,
ibinubuwis mo ang buhay mo,
lagi kang mag-isa, hindi ka naiintindihan, at minsan nga, binubura ka pa.
So guys, sa susunod na makita o marinig n'yo ang salitang bayani,
wag lang mga uniporme at sundalo ang isipin n'yo…
-[nag-ring ang bell] -[teacher] Uy! Uy
-Hintayin mo 'ko sa labas. -[teacher] Okay,
-pag-aralan n'yo ang susunod na lesson. -CR lang ako.
[teacher] Tapos na ang klase!
-Okay. Angel! -Yes, Sir?
Puwede bang magpaiwan ka? Kailangan kitang kausapin.
Okay.
Hintayin mo 'ko sa labas.
Angel, kailangan kong makausap 'yong mga magulang mo.
Bakit, Sir?
Kailangan ko lang silang makausap. Dapat may gawin tayo tungkol sa grades mo.
Okay?
-Okay po. -Siguro pagkatapos ng klase.
-Okay, sige po. -Okay?
Salamat.
-[babaeng teacher] Rene! -Tonette.
-Tawag tayo sa faculty. -Bakit daw?
Hindi ko alam. Siguro about sa kids, sa grades nila.
Sir, Ma'am, para sa inyo po!
-Thank you, Angel! -Thank you.
Sir, kailangan n'yo pa po ba talaga 'yong parents ko?
Oo. Sinabi ko na 'yon sa 'yo kanina, di ba?
-Thank you sa coffee. -Sige po.
[Tonette] Mabait 'yong estudyante mo, ha.
Pero bakit kailangan mo 'yong parents niya?
Asa'n na 'yong ano natin, 'yong iniinom nating latte?
Wag kang magulo, bibilhan na lang kita mamaya.
-Tawid na tayo! -Natatakot ako, Kuya.
Hindi naman tayo masasagasaan. Tara na!
-Ano ba, tatawid ba kayo? -Opo.
O, teka.
Sige, tulungan ko na kayo, pero bilisan natin.
O, dali!
Sa'n ba kayo pupunta?
-Sa'n kayo pupunta? -D'yan lang po.
-Saan? -D'yan lang po.
-Dito? -Opo.
O, sige. Ayan, o, puwede nang tumawid. Tara.
[prompt ng trapiko] Puwede nang tumawid ang mga pedestrian.
-Okay na? -Thank you po.
Okay. I-offer mo sa kanya 'yong kape o tsaa.
Kung meron nga lang tayong scotch para mas matagal talaga siya d'yan, di ba?
Ano ba 'to? Bakit may peanut butter dito?
Ang dami-dami naman nito! Wala namang kumakain ng peanut butter. Sino'ng bumili?
[bumuntong-hininga]
Bianca, ang tagal na nating magkasama.
Dapat natutunan mo na sa 'kin kung pa'no tratuhin 'tong mga taong 'to.
Kailangan mong sabihin sa kanya na may schedule tayong dapat sundin.
Oo.
Oo, ilang buwan pa bago 'yon maging ready.
Okay?
Kailangan niyang maghintay.
Di ko siya puwedeng bigyan ng bara-barang gawa.
-[Angel] Mom… -Well, maganda 'yan.
Dad, kailangan n'yo pong pumunta sa school bukas.
-Bukas? Meron akong biyahe sa Cebu. -Di ba sabihin mo sa 'kin…
-Cebu? Anong oras po kayo aalis? -Sabihan mo 'yong mommy mo.
-Mamayang gabi. -Wala lang sa kanya.
So, di ka pupunta.
-Mom, kailangan ka daw sa school tomorrow. -Gloria! Ikaw na'ng bahala dito.
-'Yong papa mo? -Nasa Cebu daw siya, e.
Mamaya na natin pag-usapan 'yan.
Dad, anong oras 'yong flight mo?
Okay. Okay, eto na. Nagmamadali na nga 'ko.
Oo, ilang minuto na lang.
Okay.
Ibigay mo na lang sa kanya ang gusto niya. Sige na, eto na. Paalis na 'ko.
Babe, ikaw na'ng bahala do'n sa mga naiwan na para sa ref, ha?
-Please, please asikasuhin mo 'yon. -A, ako na ba 'yon? Ano po 'yon?
Ito, ito'ng mga ilalagay sa ref. Ilagay mo lang sa ref.
Sige, sige, gets ko na.
So Mom, hindi ka pupunta bukas?
Mom?
-Ano? Kailangan ko nang umalis! -Hindi ka pupunta bukas sa school?
Sorry, kailangan ko na talagang umalis. Bye!
Ay!
[Gloria] Marami kang food d'yan, ha. Nando'n sa cabinet, okay?
-Bye! -Bye!
[matandang babae] Concha!
Si Angel nandito.
Angel!
Lola!
Bakit?
Ay, naku, wag na! Madumi ang kamay ko.
-Bakit? -Bakit po kasi hindi kayo nag-gloves?
A, si Roger po, kaibigan ko.
-Magandang umaga po. -Magandang umaga.
'La, samahan mo 'ko sa school.
Ha?
Kailangan po kayo sa school, e.
Bakit?
May sasabihin po 'yong teacher.
E, bakit ako? Asa'n ang mommy't daddy mo?
Si Daddy po, magse-Cebu daw.
E, ang mommy mo?
Di po yata 'ko narinig.
Sige na, 'La. 'Lika na.
Angel, naghahalaman ako. Ang dumi-dumi ng kamay ko.
Bakit nga kasi hindi kayo nag-gloves?
Hindi mararamdaman ng halaman ang pag-aalaga kung hindi hinahawakan.
Misis, kaya ko po kayo pinatawag dito
dahil gusto ko pong i-inform sa inyo na…
G. RENE B. SANCHEZ PROPESOR
…medyo mabababa po ang grades ni Angel.
Puwede naman siyang mag-remedial, pero palagay ko, hindi na kaya.
Kinakailangan niyang mag-summer classes sa Math at saka sa Chemistry.
Angel.
Kailangan kang mag-summer, kung hindi magre-repeat ka.
Okay po.
Actually, Angel, pagka naipasa mo 'tong summer classes,
ga-graduate ka pa rin kasabay ng batchmates mo.
So 'yon ang maganda. Kailangan mo lang talagang ipasa itong dalawang subjects.
Okay po.
A, yes. Thank you. Thank you, Misis, sa pagpunta.
-Salamat. -Salamat.
Angel.
'Lika na.
Kailan ka aalis?
[lalaki] Mamayang gabi.
Tapos?
Ano'ng gagawin natin kay Angel?
E, ano pa? E di, ikaw na'ng bahala.
Alam mo namang ang laki ng problema natin kay Angel.
Mag-aaral pa ulit 'yan, o.
Ikaw ang inay, ikaw ang bahala sa kanya. Ano ba'ng alam ko d'yan?
Porke ina, ako'ng bahala sa kanya?
Pa'no ka? Ama ka rin, a!
May responsibilidad ka rin.
Ano, ako lang?
Pareho tayong gumawa niyan, ha.
Bakit sa 'kin mo ituturo 'yang problema na 'yan? Ha?
Ikaw ang nanay. Ako, dapat nagtatrabaho lang.
Pagdating sa bahay, ikaw dapat ang bahala sa bahay. Hindi ako.
Nagtatrabaho din ako!
O, kaya nga! Ano, pareho lang tayong nagtatrabaho? Pababayaan mo 'yong anak mo?
Tapos, pagdating sa pag-aalaga ng bata, solo ako?
Responsibilidad mo 'yan. Wag mo sa 'kin ibagsak 'yan.
Wag mong baliktarin ang istorya natin, a.
Ako, nagbabaliktad…
Diyos ko naman, Raymund!
Noon pa lang, wala ka nang ginawa para alagaan si Angel.
Lagi na lang ako dahil nanay ako.
Pa'no 'yon?
[bumuga ng hangin]
-Ikaw naman ngayon. -Lahat—
Bigyan mo naman ako ng…
Pagpahingahin mo naman ako, ano ba!
Buong buhay ko inaalagaan ko siya.
Ang dami kong isinakripisyo para lang alagaan 'yong batang 'yon.
[Raymund] Ano ba naman ang hinihingi ko sa 'yo?
[Gloria] Diyos ko. Ako lang ngayon ang may hihingin.
Ngayon lang.
[Raymund] Ano ba'ng ginagawa mo sa 'kin? Ang tagal ko na nga dito.
Lagi akong nandito para sa 'yo. Ano'ng tingin mo sa 'kin?
Parang balewala lang?
[Gloria] Oo, nandito ka. Labas-masok ka sa bahay…
at ni hindi mo kami kinukumusta, di mo inaalam kung pa'no kami nabubuhay!
At ang tawag mo do'n pagiging ama? Pagiging asawa?
Hindi ka naging gano'n.
[Raymund] Kung magsalita ka. Sino ba'ng nasa bahay, ha?
-Sino'ng nasa bahay? -Mismo.
-[Gloria] Ako ang laging nandito! -Kahit weekends, wala ka sa bahay!
[Gloria] Nagtatrabaho ako. Ano ba! Ikaw 'yong laging wala dito!
-Ikaw naman ang mag-alaga kay Angel! -[Raymund] Hindi excuse 'yon!
[Gloria] Alam mo, makakabuti 'yon sa kanya.
Isama mo siya, bigyan mo siya ng bagong simula,
magkakaro'n siya ng mga bagong kaibigan.
Wala naman siyang gagawin dito. Wala na 'kong maibibigay sa kanya dito.
Ang dami ko nang isinakripisyo para sa kanya.
-[suminghot] -Ayoko na. Tama na 'ko. Tapos na 'ko.
Tapos na 'ko kay Angel. Tapos na 'ko sa 'yo.
Tapos na 'ko sa life na 'to.
Ikaw naman. Ikaw naman.
Parang awa mo na!
Ayoko na, ayoko na.
[nagri-ring ang phone]
[marahas na bumubuntong-hininga]
[voice prompt] Hindi matawagan ang subscriber. Pakisubukan ulit mamaya.
[nagri-ring ang phone]
[Angel] Nasa'n ka ba? Ba't di ka sumasagot?
[Roger] Kasama ko mama ko. Nag-shopping kami saka kumain na rin sa labas.
E, bakit hindi ka mag-text?
Na-low batt ako, e.
Na-low batt? E, nakakapag-text ka nga ngayon, e.
Ang labo mo naman, e.
E, siyempre tinry kong i-open 'yong phone para makapag-reply sa 'yo.
Tapos ngayon, makukulitan ka pa sa 'kin. Ngayon nga lang tayo nag-usap, e.
May gusto pa naman akong sabihin sa 'yo!
Wag na nga! D'yan ka na nga!
[umaalingawngaw ang mga busina ng mga sasakyan]
[malakas na tawanan]
-[babae 1] Hoy, ano 'yan? -[babae 2] May tank top ako?
-Di ko mabuksan ang akin. -[babae 2] May tank top ako.
[babae 1] Buksan mo na, bilis!
-Buksan mo, tulungan mo 'ko! -[babae 2] Tingnan natin 'yan.
[babae 1] Excited ka pa naman masyado.
Ano 'to?
[malakas na tawanan]
[babae 1] Dapat akin 'to! Iyo na 'to.
[babae] Concha?
Dito lang daw muna si Angel.
O?
Bakit?
Dito muna 'ko, 'La.
O, sige.
Alam mo na 'yong kuwarto mo.
Dalhin mo na 'yong gamit mo do'n.
Po?
Dahil mo na 'yong mga gamit mo sa kuwarto. Alam mo na 'yon.
Opo.
Ay, ano nga pala'ng nangyari sa school mo?
Okay na po.
O sige na, iakyat mo na 'yang mga gamit mo.
O, ito ang bahay ng lola ko. House tour ko kayo.
Here, ayan!
Isa pang painting ng angels, santo, o kung ano
Tapos… Ay, tingnan mo 'to, o! Ang cute, o.
Teka, gumagana ba 'to?
Hello?
Ay, ito, o. Lola-Lola ko. Mama ng lola ko.
Hi, Lola-Lola.
Hi.
Tapos nandito naman… Ayan na 'yong mga photos! Ay!
'Yan ang mama ko!
Ang ganda, fresh grad.
O, kamukha ko, di ba? Ganda.
Ako 'yan.
Tingnan n'yo!
[tumawa]
O, ito, o! Pak! 'Yan ang lola ko! Ang ganda ng lola ko, o!
Wala kayo sa lola ko.
May pinagmanahan ako, di ba? O!
Ano 'to?
Ay, ano 'to? Gumagana ba 'to?
Pa'no ko ba gagamitin 'to?
Ay, wag na nga. Baka masira.
Tapos ito, pabalik na 'to do'n sa sala namin.
Ayon!
Ang laki, di ba? Ang laki ng bahay ni Lola. My gosh!
Hi!
Hi, everyone!
So, tapos na! Ito ang bahay ng lola ko!
Salamat sa panonood. Wag n'yong kalimutang mag-follow!
Bawal mam-bash, ha?
Bye!
O, mamaya, tulungan mo 'kong manghuli. Magtitinola tayo.
-Okay. Okay. -Sige.
Pumili tayo ng medyo malusog.
Sandali lang.
-Buntot, buntot. -O.
[umatungal]
We-we-wait, wait. Teka lang, teka lang. Pakalmahin ko lang, ha. Teka lang po.
Baka iputan ako, e.
Sandali.
Stay! Stay!
Aso?
Ginawang aso! Sandali!
-Sandali. We-we-wait. -Akin na.
-Ayan! Ayan! -'Yon! Nakuha ko! Okay.
-Okay na po. -O.
Natuto ka rin! Ayan.
'La, bakit n'yo ba inaalagaan 'yan kung kakatayin n'yo rin naman?
Gano'n talaga ang layunin nila, maging malusog para magbigay ng sustansiya.
Hindi 'yon pagiging makasarili, 'no? Gano'n talaga ang ikot ng buhay.
Lola Ninay, ga'no katagal ka na po dito?
[bumuntong-hininga] Ay…
Matagal-tagal na din.
E, kasi nga, isipin mo, ha. Ako ang nag-alaga sa lola mo.
Ako din ang nag-alaga sa mama mo.
Hanggang sa ipinanganak ka,
ako din ang nag-alaga sa 'yo.
Alam mo ba 'yon?
Kaya lang, mga… tatlong taon lang
kasi lumipat na kayo sa bahay n'yo.
Si Lolo po pala, kailan namatay?
-[Ninay] Ano, 'Nak? -Kailan po namatay si Lolo?
E, mga…
mga limang taon ka na noon, e, nang namatay ang lolo mo.
Ano po ikinamatay niya?
E, ano pa nga ba? Kasi ang taong 'yon,
ang hilig kumain ng matataba.
Adobong baboy, litson baboy…
Kaya ayon, inatake sa puso.
Kaya ikaw, Apo, tigilan mo 'yang tsitsirya na 'yan. Hindi 'yan maganda sa 'yo.
Kaya ito nga, puro gulay ang niluluto ko para sa mama mo
kasi maganda ito sa katawan.
Wala naman pong ganyan sa 'min. Hindi naman nagluluto ng ganyan si Mom.
[nag-ring ang doorbell]
Ako na po.
Alam n'yo bang iniwan n'yong nakabukas 'yong gate?
Uy, Angel.
Nandito ka lang pala. Hindi mo sinasabi sa 'kin, ha.
Kung di… di ko pa nakita 'yong TikTok mo,
hindi ko malalamang nandito ka lang pala sa lola mo.
Pinuntahan ko lang po si Lola.
Sana sinabi mo na lang sa 'kin 'yon. Papayagan naman kita, e.
Alam mo bang hindi ko maasikaso 'yong mga kliyente ko dahil iniisip kita?
Hindi ako pumunta sa mga meeting ko ngayong umaga para lang makapunta dito,
para kumustahin ka.
[Gloria] Angel, ano'ng nangyayari?
-Ma, magra-rice ka? -[Concha] Mm-hmm, konti lang.
-Isa pa. Konti na lang. -[Concha] Nagbabawas na 'ko ng kanin, e.
Angel, o.
-O… -Ano ba 'yan…
-[Concha] Ninay! -Ito.
Tinolang manok.
-[Gloria] Wow, Ninay. Na-miss ko luto mo. -Kumain kayo habang mainit pa, ha? Ayan.
Masarap 'yan, masustansiya.
Ikaw, Gloria, ha.
Sabi ni Angel, hindi ka raw nagluluto ng gulay.
Aba'y hindi tama 'yon.
E, siya naman ang ayaw ng gulay. O.
Angel, kumain ka daw ng gulay, ha. Narinig mo si Ninay.
Pilitin mo kung ayaw.
-Ninay, umupo ka na d'yan. -Kumain ka.
-Sumabay ka na sa amin. -Mamaya na at may ililigpit ako sa kusina.
-Sige na, kumain kayo. -Halika na. Sabay ka na.
Bigyan mo nga ako ng sabaw.
Angel… Mm-hmm.
Sigurado masarap 'yan. Nagluluto ka ba ng tinola, Gloria?
Hindi ako masyadong makaluto, Ma, kasi lagi akong wala sa bahay, e.
Kaya ayan, puro take-out ang kinakain.
Dapat kasi matuto ka nang magluto. Sabihin mo kay Ninay, turuan ka habang nandito ka.
Ninay, ang sarap ng tinola mo. Hindi maalat, a!
Tamang-tama.
Gloria, nabenta mo na ba 'yong property sa Solar Ventures, Inc.?
May nabenta na 'kong isa.
-Isa? -Pero malaking account 'yon.
Isa lang? Aba.
Maganda ang mga properties do'n sa Tagaytay, a. Hot property 'yan.
Well, may mga ano naman ako, may iba pa 'kong prospects
and under negotiations na silang lahat.
Maganda 'yong properties, pero kasi siyempre mahal din naman, Ma,
so nag-iisip din 'yong mga tao, pero sigurado ako…
papayag na rin 'yang mga 'yan.
-Matagal-tagal na 'yan binebenta mo, a. -Mako-close ko na rin 'yang deals na 'yan.
Papaano ka magiging top broker kung hindi ka nakakabenta? Mm?
Kumusta nga pala si Raymund? Kumusta ang trabaho niya?
Nagko-concentrate siya muna ngayon sa Cebu,
so baka mag-stay siya do'n nang matagal kasi may in-open siyang business.
Maganda 'yan.
Mom…
'La? 'La, ano'ng nangyari?
-Ma? -Ano'ng nangyari?
Ma? Ma?
-Ano'ng nangyari? -Aray! Aray…
Ma?
-Ninay! -Aray!
Ninay!
Ninay, may gamot… may gamot si Ma. Pakidala dito.
Ma? Ma?
-Do'n muna tayo sa kuwarto. -A!
-Aray ko! -Ma…
-Ninay! -Ninay! Gamot, Ninay.
-'Yong gamot daw po! -Aray!
'Nay, halika na. Halika na. Do'n na muna tayo sa kuwarto. Humiga ka muna.
Ma?
Gumana na 'yong gamot, Ma? Hindi na masyadong masakit?
Mom?
Ano'ng sakit ni Lola?
May kanser ang lola mo.
Pancreatic cancer.
[Angel] Delikado po ba 'yon?
Ilang buwan na lang daw siyang mabubuhay.
Aalis na 'ko.
Ma, dito muna 'ko, ha.
Ikaw bahala.
Ikaw na muna bahala, a?
Alis na 'ko.
[tumutugtog ang malungkot na musika]
[nagri-ring ang linya]
[voice prompt] Hindi matawagan ang subscriber.
Pakisubukan ulit mamaya.
[humihikbi]
Hello?
Mama…
Hindi na muna 'ko mag-summer, ha.
Dito muna 'ko. Alagaan ko muna si Lola.
[Gloria] A, okay sige. O, ikaw na bahala d'yan.
[Gloria] Aalis din kami ng Tito Paul mo. Punta kami ng Baguio.
Okay po. Ba-bye.
[humihikbi]
[tumutugtog ang emosyonal na musika]
[sumisigaw]
[Concha] "Umiihip at umaawit ang simoy ng gabi sa langit.
"Ngayong gabi, maisusulat ko ang pinakamalulungkot na linya.
"Minahal ko siya,
"at minsan, minahal niya rin ako.
"Sa mga gabing ganito,
"Kinikipit ko siya sa mga bisig ko.
"Paulit-ulit ko siyang hinagkan sa ilalim ng walang hanggang kalangitan.
"Minahal niya ako,
"at minsan, minahal ko rin siya.
"Paanong hindi mamahalin ng sinuman ang magaganda at nakatulalang matang iyon?
"Kinikipit ko siya sa mga bisig ko. Paulit-ulit ko siyang hinahagkan
"sa ilalim ng walang hanggang kalangitan.
"Minahal ko siya, at minsan, minahal niya rin ako.
"Paanong hindi mamahalin ng sinuman ang magaganda at nakatulalang matang iyon?
"Ngayong gabi, isinusulat ko ang pinkamalulungkot na linya.
"Upang isiping wala siya sa piling ko.
"Upang maramdamang wala na siya sa akin."
Lola, sino po'ng kausap n'yo?
Wala.
Ano pa'ng ginagawa mo dito? Gabi na.
Matulog na tayo.
Halika na.
[humuhuni si Concha ng marahang kanta]
Lola, ano 'yan? Ano'ng ginagawa mo?
O! Wala.
Prom dress.
Ay, ito.
Ito.
Prom dress ko.
Patingin nga.
Aba.
-Mukhang kasya sa 'yo, a. -Lola.
Talikod ka nga. Tingnan natin.
Aba, maganda.
Mukhang kasya sa 'yo.
Angel, isukat mo.
-Po? -Gusto kong makita sa 'yo.
Sige po, sa kuwarto ko na lang po isusukat.
Sige po. Thank you po! Good night.
Good night.
[humihikbi nang mahina]
MGA KOMENTO @SIENNARAE22 NAKAKATUWA ANG LOLA MO!
[lalaki sa TV] May kapanatagan na ang loob natin na inaasikaso ang mga kababayan.
[babaeng reporter] Tiniyak ng pangulo ang patuloy na pagsuporta ng pamahalaan
sa mga kababayan nating lubhang naapektuhan ng pagbaha,
lalo na ang mga nawalan ng tirahan.
[reporter 2] Nag-rescue ang dies anyos na batang babae ng nalulunod na pusa sa baha.
Sa gitna ng hanggang baiwang na baha sa Barangay San Isidro,
naging bayani ang batang babaeng nagngangalang Ana na nagbuwis ng buhay
para magligtas ng nalulunod na pusa.
Kumapit siya sa lubid…
[kumakatok]
[Angel] Lola?
'La?
PARA KAY CONCHA "NGAYONG GABI MAISUSULAT KO ANG…"
PARA KAY CATHERINE "WALA NA SIYA SA PILING KO…"
PINAKAMAHAHAL KONG CATHERINE, HINDI KO ALAM KUNG BABASAHIN MO ITO…
Lola…
Sino si Catherine?
-Lola, kailangan n'yo po ng tulong? -Mm?
O, sige.
Lola, pa'no po kayo nagkakilala ni Catherine?
Teacher ko sa high school si Catherine.
Pero nagkalapit kami dahil sa isang planting activity.
Mahilig din kasi siya sa halaman.
School at bahay lang ako noon.
Pero ako lang yata 'yong nag-iisang gustong-gustong pumasok araw-araw
dahil makikita ko siya.
Si Catherine.
Nag-iisa lang kasi siya.
Ampon siya, pero tinuring naman siyang tunay na kapamilya.
Para ko siyang kapatid.
Higit pa sa kapatid.
Sa kanya lang ako naging totoo.
Siya ang naging gabay ko sa buhay.
'Yon na yata ang pinakamasayang alaala sa buhay ko…
no'ng panahong lagi kaming magkasama.
Ano po'ng nangyari?
Nilipat ako ng school ng papa ko…
bago gumraduate.
Ayaw niyang maging malapit kami sa isa't isa.
Nakakaabala daw sa pag-aaral ko.
Lola, gusto mo bang hanapin ko si Catherine?
Hoy, tara na!
-Bilisan mo d'yan. -Wait lang, tapusin ko lang 'to.
Ano'ng tapusin?
Ba't kasi dito ka pa nag-computer?
Wala sa 'ming internet, e.
Roger, 'yong sinabi ko sa 'yo… Samahan mo naman ako. Ipag-drive mo 'ko.
Patay, pa'no 'to? Kailangan ko pang ipaalam kay Mama 'yong sasakyan.
Saka student license pa lang ako, e.
Sige na.
Wait lang, tapusin ko lang. Ito, matatapos na 'to.
O, sige, basta bumalik kaagad tayo, a.
Ito naman! Bakit, mag-ano ba tayo? Di ba girlfriend mo naman ako?
Ngayon lang ako humingi ng favor sa 'yo. Samantalang ikaw, lagi kitang nililibre.
Oo nga, pero kailangan nating bumalik kasi baka magalit si Mama.
Ginagamit niya 'tong van na pang-delivery niya, e.
[Angel, Roger] ♪ Maligaw man ang landas ay ♪
♪ Hahanapin ang kalsada Patungo sa'yo ♪
♪ Ikaw hanggang dulo ♪
♪ Mawala man ang paligid Ay ikaw pa rin ang ilaw ko ♪
♪ Oh, oh, oh, oh ♪
♪ Bakit uhaw sa'yong sayaw, bakit ikaw? ♪
♪ Di bibitaw Sa 'yong-sa 'yo, laging ikaw ♪
♪ Ako'y giniginaw, halika rito Dito ka lang sa tabi ko ♪
Sir, sa'n po dito 'yong faculty?
O basta 'yong mahahanap 'yong school records ng mga dating teacher?
Diretso lang po kayo d'yan, tapos sa kanan makikita n'yo na 'yong "School Records".
Ah, okay, sige. Thank you.
Catherine de Leon po.
Catherine de Leon.
Mga anong taon siya nagturo?
Mga 1974 po.
74…
-A, Fatima? -[Fatima] Yes, Sir.
Hanapin mo nga 'yong records d'yan no'ng mga teachers, si Teacher Catherine…
-Okay, Sir. -…de Leon.
A, 1974.
Alam mo, konti na lang kasi kaming natitira ditong mga
old-timers, 'yong mga datihang teacher. Konti na lang natitira dito.
'Yong mga bago, lumilipat sa private school.
Siyempre mas malaking opportunity 'yon, di ba?
Kaya… 'yon, kakaunti na lang 'yong mga datihan na teacher.
-Ito po, Sir, 'yong mga documents po. -Okay na, Catherine?
Catherine de Leon.
A… Naalala ko na.
Si Cathy! Oo, tama. Dito nga siya nagtuturo.
Teka. Nakatira na siya sa 827…
-827 B… -827 B…
Peñafrancia Street…
Peñafrancia Street. Opo.
-Barangay Pio del Pilar… -Barangay Pio?
-Oo. -Okay po.
-Paco, Manila. -Paco, Manila.
A, okay po. Okay po.
-Okay po. -Si Catherine… Si Ma’am Cathy…
Naalala ko na. Alam mo, nagtuturo 'yan ng English literature dito… no'ng araw.
In fact, naalala ko rin na…
do'n siya madalas umupo, o. Do'n sa area na 'yan.
'Yan 'yong madalas niyang tambayan pag nagre-research siya.
[Catherine] "Ulit-ulit ko siyang hinagkan sa ilalim ng walang hanggang kalangitan.
"Minahal niya ako, at minsan, minahal ko rin siya.
"Paanong hindi mamahalin ng sinuman ang magaganda at nakatulalang matang iyon?
"Ngayong gabi, maisusulat ko ang pinakamalulungkot na linya.
Ito 'yong dating classroom ni Catherine.
Dito siya nagtuturo no'ng araw.
[Catherine] "Ang marinig ang nakakabinging gabi, na mas nakakabingi dahil wala siya.
"At pumapatak ang berso sa kaluluwa na tulad ng hamog sa pastulan.
"Mahalaga ba kung hindi siya napanatili ng pagmamahal ko?"
[Roger] Bakit kailangan mo siyang hanapin e magkaibigan lang naman 'yon?
Higit pa sila sa magkaibigan.
Pa'nong higit pa sa magkaibigan?
Ibig mong sabihin, magjowa sila, gano'n?
'No?
Basta malalim ang pinagsamahan nila. Magkababata sila.
Hindi tulad mo, ang babaw mo.
Ha?
-[bumubusina ang kotse] -[parehong napasigaw]
Putang ina!
Gago!
Hoy!
-Bobo ka ba? -Hoy, hoy!
-Di mo nakita dinadaanan mo? -[sumisitsit]
-Ano ka ba! Tumigil ka nga d'yan, Roger! -Tumingin ka, tolongges ka! Pakyu!
E, pa'no kung nagasgasan 'to, nabangga tayo?
-Mayayari pa 'ko kay Mama. -Parang tanga. Pa'no pag tayo ang nahuli?
E, wala ka namang lisensiya!
E, 'yon na nga, e! Wala nga 'kong lisensiya kaya nga, e!
Umiiwas ako, di ba? Babanggain pa 'ko.
Tanga-tanga sa daanan, e.
Muntik na.
[tumutugtog ang malamlam na musika]
E, hindi na namin maalagaan si Catherine,
kaya dinala na namin sa retirement home limang taon ang nakalipas.
Hindi na namin siya kaya talagang alagaan.
Kung ako nga, alagain.
'Yang hagdan na 'yan? Hirap na hirap akong akyatin 'yan.
Kaya kadalasan, d'yan na lang ako sa baba natutulog. D'yan sa sofa.
[tumutugtog ang marahan at magaang musika]
Kami na lang ang nandito. 'Yong mga anak namin ay nasa ibang bansa na lahat.
O, sige, kain. Kain pa kayo.
O, ito, balutin n'yo, ha. Dalhin n'yo na.
Saang retirement home n'yo po dinala si Ma’am Catherine?
A, sa Asilo, d'yan sa Sta. Ana.
Okay.
Kain pa.
-Sige po. -Sige, kain pa, o.
Talagang para sa inyo 'yan, ha.
-Balutin n'yo. Ibaon n'yo. -Halika na. Wag ka nang kumain.
Para may makain kayo sa daan.
-Sige po, tutuloy na po kami. Salamat po. -Sigurado kayo?
Opo, nahanap na po namin. Thank you po.
-Pasensiya na. Thank you! -Ingat ka. Ingat kayo.
Sister Fely.
Tara, pasok.
Ito po si Angel Torres, 'yong sinabi ko po sa inyo.
-Sige, iwan mo na sila dito. Maupo kayo. -Okay po.
Kaano-ano n'yo si Catherine de Leon?
Kaibigan po ng lola ko.
Matagal na po silang hindi nagkakausap, e.
Bakit n'yo siya gustong makausap?
Di ko po alam. Matagal na po silang di nagkikita.
May ID ka ba, anak?
Papa'no n'yong natunton si Catherine?
Sa internet po.
Madali na po kasi ngayon 'yon, e.
-Alam n'yo po ba 'yong AI? -Hindi.
'Yong AI po, ise-search n'yo lang po 'yong pangalan ng tao,
tapos lalabas na po do'n 'yong mukha ng hinahanap ninyo.
-Gano'n? Ang galing naman. -Opo.
Kasi po do'n ko rin po nahanap 'yong papa ko, e… sa AI.
Kaya ngayon po, naii-stalk ko na 'yong papa ko.
[tumutugtog ang musika ng pababang pitch ng nota]
-Magandang umaga po, Sister Fely! -Magandang umaga.
Si Lola Concha ko po.
-Lola Concha, si Sister Fely. -Magandang araw po.
[Sister Fely] Magandang araw po.
Maraming salamat naman at pinayagan n'yo kaming bumisita.
Ay, oo naman.
Alam n'yo, ang mga kamag-anak, kaibigan ng pasyente rito ay puwedeng pumunta.
Sister, ano po'ng meron?
Ay, ayan na nga. Naku, pasensiya na kayo. Maraming tao kasi marami kaming activity.
May event kami ngayong araw.
-Pero puwede po kaming pumasok? -Puwede kayong pumasok at bumisita.
-Puwede pong sumali si Lola sa activities? -Ay, bakit naman hindi kung gusto niya?
-May kailangan po ba 'kong— -Masaya.
Opo, masaya.
Wala na, wala na. Hindi ko na ikaw bibigyan ng ID.
-Hanggang anong oras po puwedeng mag-stay? -Salamat.
A, kahit anong oras puwede naman. Oo.
-Oo. -I-park mo na lang doon 'yong van.
-Sige. -Sige.
-Salamat po, Sister, ha. -Walang anuman, iha.
Catherine?
[malakas na bumuga ng hangin]
Catherine…
[tumutugtog ang malumanay at madamdaming musika ng violin]
Bakit may telepono dito? May linya ba 'yan?
Bago po mawala 'yong alaala niya, sabi niya,
may inaantay siyang tawag,
so wag daw gagalawin 'yong telepono.
Wala naman pong problema sa request n'yo, Ms. Concha.
Kilala n'yo naman po si Mr. Durian.
Kaya lang po, kailangan n'yong pumirma ng waiver
na mawawala na sa amin
ang pangangalaga ni Ms. Catherine.
Opo.
Salamat, Sister.
Salamat, Concha.
Alam mo, matatanda na rin kami at puro retirado na.
Kahit papa'no, gusto rin naming makasama ang aming mga anak at apo sa Canada,
kaya't hindi na namin maaalagaan talaga si Catherine.
Buong buhay na kaming nagtuturo kaya gusto naman naming makasama ang aming pamilya.
A, si Catherine, kung hindi nagkasakit,
baka nagtuturo pa 'yon, di ba?
Ikaw, naaalala kita.
Ikaw 'yong pumunta sa bahay ni Catherine, nagsukat ng damit pang-prom ninyo, di ba?
-Di nga rin natuloy siya sa prom, di ba? -Naalala kia.
Dahil ano… Dahil namatay si Tita Cielo, kinabukasan, di ba?
Opo.
Angel, umutot ka ba?
Hindi, gago.
Ang baho! Nasusuka 'ko.
Catherine…
-Ano ba 'yan? -Ano 'yan d'yan?
-Tumae ka ba? -[ngumunguyngoy si Catherine]
-Diyos ko… -Ha?
-Angel. May tissue ka ba d'yan? -Ano ba naman 'yan, Gel!
-Hiniram ko lang 'to kay Mommy, e! -Tissue.
Sorry, sorry.
Puwede n'yo namang sabihing, "Roger, hinto tayo sa gasoline station."
-Matanda na, o. Wag ka– -[sumigaw si Catherine]
Wag ka nang magalit. Itabi mo na.
-Hoy, ingat naman! -[sumisigaw at humihikbi]
Ang baho!
Napakaarte mo! Kalalaki mong tao, napakaarte mo. Sorry na nga, e!
Ayoko!
-Hoy, sa'n ka pupunta? Hoy! -Ang baho, di ko matiis!
Ano ba kasi'ng nangyari? Puwede naman tayong mag-stop over para mag-CR, e.
-Angel! -Ano'ng gagawin natin d'yan?
Ano'ng magagawa ko?
-Ang baho! Di ko na kaya 'yong amoy! -Ako na magpapalinis!
-Sana sinabihan mo na lang ako! -Sakay na! Baka masagasaan ka pa d'yan, e!
-Ang baho! Palabasin n'yo… -Iwan mo na kami!
-Kailangan kong paliguan si Catherine! -Ayoko!
-Ayoko, ayoko! -Halika na, umuwi na tayo!
-Ano ba! Tara na! -Hindi!
Pa'no tayo uuwi e ang baho?
-Linisin n'yo na 'yong tae! -Roger!
Linisin n'yo na ng lola mo!
-Kailangan kong paliguan si Catherine! -Malilinis ba 'yong tae pag nandito tayo?
Halika na! Ako na magpapalinis ng kotse mo!
-Bahala ka d'yan! -Halika na!
Tahan na, tahan na.
-Halika na, hoy! -Tahan na.
[agas-as ng tubig]
Kailangan magsabon… para presko.
[umatungal]
Aray!
[umatungal]
Aray ko! Aray!
[patili] Aray!
Ninay!
A!
Ninay!
Aray ko!
Ninay!
Lola, bakit hindi po si Mommy 'yong nag-aalaga sa inyo?
Naku, ang daming ginagawa ng mommy mo.
Okay na 'ko kay Ninay.
Saka nand'yan ka naman.
Oo nga, pero siyempre iba pa rin pag si Mom kasi anak n'yo siya, di ba?
[Concha] Hindi rin kasi naging malapit ang mommy mo sa 'kin, e.
Mula pagkabata…
lumaki na siyang nag-iisa.
Kaya hindi na rin niya kami kailangan.
Lumaki ang mommy mo sa away namin ng lolo mo.
Hindi namin siya nabigyan ng tamang pagmamahal.
Kaya po ba siya gano'n kay Dad?
Siguro.
Kaya gusto niya laging mag-isa.
Gusto niya kinakaya niya ang lahat mag-isa.
Mali po ba 'yon?
Hindi naman.
Kaya lang dapat kontektado pa rin ang mga puso natin sa mga taong mahal natin.
Kahit malayo tayo sa isa't isa, dapat nando'n pa rin 'yong koneksiyon.
Wala 'yon sa pisikal na presensiya.
Tunay na pag-ibig ay buhay sa puso mo ang taong mahal mo,
kahit malayo siya sa 'yo.
Ninay.
Ni…
Si Catherine, kumain na ba siya?
A, oo, pinakain ko na siya.
Nasa'n siya?
Nand'yan lang.
[tumutugtog ang masiglang musika]
Isa pa!
Ay!
Kung ano-ano…
Tuloy daw?
Ayan, o.
Parang mas malambot ang katawan mo sa 'kin, Lola, a.
[tumutugtog ang malumanay at nakakapanatag na musika]
Kailangan mong kumain.
O. Ibukas mo.
A…
Ayan.
Mm… Ang galing.
Lunok ikaw.
Ayoko na!
Busog ka na?
Ayaw mo na?
Busog ka na?
-Tatakpan lang natin -O, ano ba 'yan?
-'yong mga puti sa buhok mo. -Bakit, sino ka ba?
Aray, masakit.
-Masakit. -Sandali lang ito. Hindi, hindi masakit.
Masakit!
Ano ba?
Sino ka ba, ha?
Bakit? Bakit mo ginagawa sa 'kin?
Masakit, e! Masakit!
-Masakit! Tama na 'yan. -Okay na.
Tama na!
-May dumi. Mangingitim itong ating sahig. -Masakit, e.
Sino ka ba? Sino ka ba, ha? Bakit mo ginagawa sa 'kin ito?
-Sandali lang. -Sino ka ba, ha?
[pasigaw] Ha? Ha?
Tama na. Tama na 'yan. Tama na 'yan! Tama na 'yan!
-Tama na, tama na. -Ayoko na. Masakit, e!
-Tama na, Catherine. -Masakit!
Tama na. Tama na! Tama na!
Tama na, masakit. Oo, masakit.
-[malumanay] Masakit. Masakit. -Oo. Masakit.
Masakit…
Wala nang masakit?
Okay.
Maglinis na tayo.
[Concha] "Pagmamahal mo ang bumubuhay sa pagmamahal ko, mahal ko,
"at hangga't nabubuhay ka, mananatili iyon sa mga bisig mo
"nang di ka lumilisan sa mga bisig ko."
[tumutugtog ang emosyonal na musika]
Catherine…
hindi mo man ito maalala,
gusto kong magpasalamat sa iyo.
No'ng gabing pumunta ka sa bahay
para isukat 'yong binili mong prom dress,
magkasama tayo buong gabi.
'Yon ang pinakamasayang araw sa buhay ko.
Naramdaman ko kung gaano mo 'ko kamahal…
kung ano tayo sa isa't isa.
Gusto kong damhin ang bawat segundo
at sana tumigil na ang oras
para manatili tayong magkayakap buong buhay.
Pero 'yon din ang oras na guguho ang mundo natin.
[Concha] Pagkatapos ng gabing 'yon,
-nagbago ang lahat sa buhay ko. -Sabi ko na nga ba!
-Lumayo ang loob ng papa ko sa akin. -Hayop ka!
-Sorry Dad! -Hindi mo na kami talaga ginalang!
Kukunsintihin mo pa!
Nagkasakit si Mama hangga't ito'y kanyang ikinamatay.
-At sinisi ni Papa sa 'kin ang lahat. -Ikaw ang may kasalanan.
Kahit nilayo nila 'ko sa 'yo,
-ni minsan, hindi ka nawala sa isip ko. -[tatay] Itong anak mo, ayaw magpapigil!
Halika na, halika na!
Catherine!
[tumitili si Concha]
[tatay] Itong anak mo, ayaw magpapigil!
Gusto mo bang ikulong ka namin? Gusto mong ipadala ka namin sa Mindoro?
Do'n ka sa mga kamag-anak mo para malayo ka sa babaeng 'yan!
[Concha] Ipinakasal ako ni Papa kay Armando, nagkaanak pa kami.
Ikaw pa rin ang laman ng puso ko.
Hindi ko inisip na darating ang oras na magkikita tayo.
Pero kahit hindi mo maalala,
alam ko…
sa puso mo, naramdaman mo rin ito.
Kung gaano natin kamahal ang isa't isa.
[tumutugtog ang madamdaming musika]
MGA TULA NG PAG-IBIG PABLO NERUDA
Concha…
Concha.
Concha…
Concha?
Naaalala ko.
Ang tagal kong naghintay,
pero hindi ako napagod.
Kasi alam kong balang araw…
darating ka.
Pa'no kung sinabi ko sa 'yong…
minsan, sa tunay na pag-ibig…
kailangang maghiwalay?
Ang pinakamahirap na magagawa ng isang tao ay ang magmahal…
mula sa malayo.
Hindi dahil hindi tunay ang pag-ibig,
kundi dahil hindi 'yon mamumukadkad dito.
Kaya pipiliin mo ang pagtatapat,
imbes na ipilit nang sobra ang pagmamahal mo.
Hihilingin mong tumigil ang sandali,
nang higit sa maaari.
Kasi, Concha…
hindi dapat maging nakakasakal ang pagmamahal.
Dapat maging mapayapa 'yon.
Kahit pa paghihiwalay ang ibig sabihin ng kapayapaang 'yon.
Ito 'yong sulat ko para sa 'yo…
na hindi ko ipinadala.
Gusto kong basahin 'to.
"Pinakamamahal kong Catherine,
"Hindi ko alam kung mabababasa mo ito kahit kailan.
"Ni hindi ko alam
"kung magiging matapang ba ako upang ipadala ito.
"Pero kailangan ko itong isulat.
"Dahil kung hindi,
"sa tingin ko, habambuhay kong dadalhin ang bigat ng di ko pagpapaalam sa iyo.
"Patawarin mo ako.
[humihikbi]
"Diyos ko, patawarin mo talaga ako…
"Basta na lang…
"kitang iniwan.
"Walang babala, walang paliwanag…
"wala man lang sulat.
"At hindi mo dapat naranasan iyon.
"Hindi kailanman.
"Ang totoo niyan,
"hindi ko alam kung paano magpapaalam sa iyo nang hindi ako nadudurog.
"Hindi ko alam kung paano ka titingnan
"sa huling pagkakataon at aalis pa rin…
"kaya naman tahimik akong umalis.
"Inisip kong baka mas hindi ka masaktan sa ganoong paraan.
"Pero sobra ka pa ring nasaktan.
"Hindi para sa iyo. At hindi para sa akin.
"Ikaw lang ang totoong nakakakilala sa akin.
"Ang nag-iisang nagparamdam sa aking mahalaga ako.
"At minahal kita dahil doon.
"Sa tingin ko, minahal kita nang higit pa sa nauunawaan ko noon,
"pero natakot ako sa kung gaano kita kakailangan,
"sa kung gaano kagaan iyon sa pakiramdam, at kung gaano katotoo iyon.
"Patawarin mo ako dahil hindi ko sinabi sa iyo kung bakit,
"at patawarin mo ako dahil ngayon lang nakarating sa iyo ang sulat na ito.
"Pero siguro, kahit papaano, hindi pa ganoon kahuli ang lahat
"upang sabihing minahal kita.
"Hindi ako tumigil sa pag-alala.
"Patawarin mo ako."
Patawarin mo 'ko!
Mahal kita.
Mahal pa rin kita.
[tumutugtog ang "The End of the World" ni Skeeter Davis]
-♪ Why does the sun go on shining? ♪
♪ Why does the sea rush to shore? ♪
♪ Don’t they know It’s the end of the world? ♪
♪ 'Cause you don’t love me anymore ♪
♪ Why do the birds go on singing? ♪
♪ Why do the stars glow above? ♪
♪ Don’t they know It’s the end of the world? ♪
♪ It ended when I lost your love ♪
♪ I wake up in the morning and I wonder ♪
♪ Why everything’s the same as it was? ♪
♪ I can’t understand, No, I can’t understand ♪
♪ How life goes on the way it does? ♪
♪ Why does my heart go on beating? ♪
♪ Why do these eyes of mine cry? ♪
♪ Don’t they know It’s the end of the world? ♪
♪ It ended when you said goodbye ♪
[sumasaliw ang madamdaming instrumental na musika ng "The End of The World"]
Catherine?
Concha?
O! Naku!
Ang sipag mo naman.
-Umagang-umaga. -Tingnan mo, o.
-Bakit? -Kawawa naman.
Galing sa taas e nahulog.
-Ano'ng nangyari? Patay na ba? -Mukhang naipit, e.
Kawawa naman.
Halika, pumasok na muna tayo sa loob. Baka napagod ka na.
Halika na, halika na.
[humuhuni ang mga ibon]
[tumutugtog ang malumanay at instrumental na "The End of the World"]
Sino ka ba?
Ang ganda nga, Lola.
Kasyang-kasya, o.
Pa'no 'yan, Lola?
Wala ka na.
Pa'no na 'ko?
Sino na'ng makakasama ko?
[humihikbi] Wala namang may gusto sa 'kin.
Pa'no na kami ni Lola Catherine?
[lumalakas ang paghikbi]
Di ko alam ang gagawin ko, Lola.
Basta, Lola…
wag mo 'kong pababayaan, a?
Di ko kayang mag-isa.
Wag kang… [humahangos] mapagod gabayan ako, a?
Mahirap man,
pero pipilitin ko pong bumangon araw-araw para sa 'yo.
Pipilitin ko pong maging… mabuting tao para sa 'yo.
[humihikbi]
[sabay-sabay na nag-uusap ang mga tao]
Nakakahiya, may mga bisita nang dumating! Kakayanin mo ba?
Alagaan mo ang sarili mo, ha.
Uncle! Nandito ka na.
-Sorry. -Okay lang.
Sorry, ang tagal mong naghintay.
Traffic kasi, e, ha?
Kaya mo na 'to. Okay ka lang dito.
Hi.
Kanina pa ba kayo naghihintay? Pasensiya na kayo.
Sobrang sama ng traffic.
Meryenda muna kayo, sige na.
Ayan. Please bigyan mo sila ng inumin. Mainit, e.
-Opo, Ma'am. -Salamat.
Angel.
Sabihin mo kay Ninay, ihanda na 'yong pagkain, ha?
Padating na 'yong mga bisita galing sa libing.
Please. Thank you.
Mga uncle, okay lang kayo d'yan?
Papa-servan ko kayo ng pagkain, ha? Sige po.
Sila din, please.
-O, Raymund! -Sorry, sorry.
-Hi. Hi. -Late kami.
Delayed 'yong flight kasi—
Okay lang.
Upo kayo.
Nandito na si Raymund.
-Uy, mabuti naman nagkita tayo ulit. -Mabuti nga po.
Upo kayo.
Kahit papa'no, nakaabot kayo. Di ba 'yon ang mahalaga?
Sino-sino pa'ng nandito?
Si Uncle William…
[Angel] Lola…
Lola…
[humihikbi]
[humahagulgol]
[tumataginting ang orasan sa malayo]
[batang Concha] Catherine!
[tumitili ang batang Concha]
[tatay] Tumigil na kayo!
Catherine!
[tatay] Ikaw, ha! Kunsintidor!
Catherine!
[tatay] Itong anak mo, ayaw magpapigil!
Gusto mong ikulong ka namin?
Gusto mo bang ipadala ka namin sa Mindoro?
Do'n ka sa mga kamag-anak mo para malayo ka sa babaeng 'yan!
Catherine!
Wag ka pong mag-alala, Lola Catherine,
Ako po'ng bahala sa inyo.
Aalagaan ko po kayo.
Dahil sigurado akong ito ang gusto ng lola ko.
Hinding-hindi ko po kayo pababayaan.
Hindi po ito sakripisyo,
kundi serbisyo,
at pasasalamat dahil kayo ang nagpakita sa 'kin
kung ano ang kahulugan ng tunay na pagmamahal.
Sino ka ba?
Ako po si Angel.
-Gusto ni Angel, kumain ka. -Sino ka ba?
Sige na po.
-Ayoko na. -Gusto ni Angel, kumain ka.
Ayoko na. Ayoko na!
Ay yay-yay…
Ayoko na!
Tama na, tama na!
Sino ka ba?
Alisin na po natin 'to.
Sino ka ba?
Angel po.
Sino ka ba?
Angel po.
"Ngayong gabi, maisusulat ko ang pinakamalulungkot na linya.
"Isulat, halimbawa,
'Maraming bituin sa gabi at asul ang mga bituin
habang kumikinang ang mga iyon sa malayo.'
"Umiihip at umaawit ang simoy ng gabi sa langit.
"Ngayong gabi, maisusulat ko ang pinakamalulungkot na linya.
"Minahal ko siya,
"at minsan, minahal niya rin ako.
[Angel] "Sa mga gabing ganito, Kinikipit ko siya sa mga bisig ko.
"Paulit-ulit ko siyang hinagkan sa ilalim ng walang hanggang kalangitan.
"Minahal niya ako, at minsan, minahal ko rin siya.
"Ang marinig ang nakakabinging gabi,
"na mas nakakabingi dahil wala siya."
Hi.
Hello…
Hi…
Hi.
Hello…
Hi…
Wag, wag.
Okay lang 'yan.
Hello…
O!
[tumawa nang mahina]
[tumutugtog ang mapayapa at malumanay na musika]
[umatungal]
Lola Catherine…
Lola…
Kain na po tayo.
Lola Catherine…
Lola…
Lola Catherine…
Lola…
[tumutugtog ang mapayapa at emosyonal na musika]
'Nay, tatawid po ba kayo?
Tara na po, tawid na po tayo. Naka-go na po, o.
Tara na po.
[lola] Salamat.
Wag po kayong matakot, maggo-go na po.
Tara na po, 'Nay. 'Nay.
Tara na po, 'Nay.
[nagtatawanan]
-Dad, nag-promise ka sa 'kin. -Sige, kahit kailan.
Ito lang ang tandaan mo. Kailangang mag-focus ka sa pag-aaral mo.
-Mmm… 'Yan. -Hindi. Ayan na si Mom.
Cebu naman, nand'yan kahit kailan. Hindi 'yan mawawala.
Yes po.
-Kapag ready ka na, kahit kailan. -Nand'yan na po si Mom.
Okay. Okay.
-Hi! -Hi!
-Hi. -Hi, Tito.
Kumusta naman?
-Mabuti? -Sobrang saya.
Masaya daw 'yong bakasyon n'yo. Salamat sa pag-aalaga kay Angel.
-Siyempre naman. -Uy.
-Kailan tayo magdi-dinner? -A…
Kayo, kung kailan kayo puwede. Kami, puwede kami kahit kailan.
Magme-message kami. Siguradong makakahanap tayo ng panahon.
-Ha? -Sige, sige.
Sige na, Dad! Male-late na 'ko, e.
-I love you. -Ingat! Ingat!
-Mag-aral, ha? -Yes po!
-Mag-aral muna, ha? Bye! -Bye!
-Kumusta ka, Mom? -Masaya?
-Opo, sobra! -Mabuti naman. Okay ako, Anak!
Nandito ako para ibigay 'yong lingguhang allowance mo.
Eto na 'yong pera mo.
Sabihin mo lang sa 'kin kung may kailangan ka pa.
-Sakto 'yan. Ingatan mong wag mawala 'yan. -Di na po kailangan.
Hoy, wag kang mawawala sa dinner.
-A, sige po. -Susunduin kita.
A, talaga, Tito? Sige po.
-Magkita tayo mamayang gabi? -Yes po.
-Love you. -Love you, Mom!
-Ba-bye, Tito. -Mag-aral mabuti.
-Yes po. -Bye!
Magandang umaga sa inyong lahat!
Maligayang pagbabalik.
Nakakatuwa talagang makakita ng mga pamilyar na mukha sa kuwartong 'to.
'Yong iba, mas matangkad na,
'yong iba naman, mas tahimik kaysa sa karaniwan…
pero mas may kumpiyansa,
pero kahit gano'n, hindi pa rin kayo nagbabago.
Pero, 'tong klaseng 'to, gusto kong maging lugar 'to,
lugar na kung saan matututo kayo ng mga bagong bagay.
Mga bagay na madalas ipinagwawalang-bahala.
At isa sa mga 'yon ang maging mas mabuti sa mga sarili ninyo.
'Yong self-love, hindi lang 'yon slogan na ipino-post n'yo sa Instagram o Facebook
o iba pang social media platform.
'Yon 'yong kapag kinakausap n'yo ang mga sarili n'yo
kapag nagkakamali kayo.
Hindi kailangang kayo ang pinakamagaling sa lahat ng ginagawa n'yo.
Hindi n'yo kailangang magpabilib.
Wala kayong kailangang patunayan sa kahit na sino.
Ang kailangan n'yo lang gawin, magpakita, tulad nang ginawa n'yo ngayon…
at maging bukas na matuklasan kung sino kayo,
at kung nagiging sino na kayo.
Okay.
Gawin nating positibo 'tong taong 'to.
Alam n'yo na…
gawin natin 'tong taon ng pagtatapat,
kasayahan sa maliliit na bagay, lalong pagsulong.
Hindi n'yo kailangang maging perpekto.
Kailangan n'yo lang maging kayo.
[tumutugtog ang "The End of the World" ni Skeeter Davis]
♪ Why does the sun go on shining? ♪
♪ Why does the sea rush to shore? ♪
♪ Don't they know It's the end of the world? ♪
♪ 'Cause you don't love me anymore ♪
♪ Why do the birds go on singing? ♪
♪ Why do the stars glow above? ♪
♪ Don't they know It's the end of the world? ♪
♪ It ended when I lost your love ♪
♪ I wake up in the morning and I wonder ♪
♪ Why everything's the same as it was ♪-
♪ I can't understand, No, I can't understand ♪
♪ How life goes on the way it does ♪
♪ Why does my heart go on beating? ♪
♪ Why do these eyes of mine cry? ♪
♪ Don't they know It's the end of the world? ♪
♪ It ended when you said goodbye ♪
♪ Why does my heart go on beating? Hmm, hmm ♪
♪ Why do these eyes of mine cry? Hmm, hmm ♪
♪ Don't they know It's the end of the world? ♪
♪ It ended when you said ♪
♪ Goodbye ♪ n you said ♪