-Na-upset siya. -Papa!
"Pero, Papa, aalis na si Mama!"
Halika rito.
Papa!
Takbo kay Papa.
Papa!
Aray!
-Bye, Rafelet! -Tara na, Rafa.
Bye.
Yehey!
Ilang araw nang sold out, halos isang linggo na.
Ayaw palampasin ng mga tao, di lang 'yong laban ni Rafa Nadal,
kundi ang makita si Rafa Nadal nang personal.
Ang daming tao ngayon.
Rafa!
Ano'ng gusto mong mangyari dito sa Madrid
bilang bahagi ng pagbabalik mo at paghahanda para sa Roland-Garros?
Para sa 'kin, ang Roland-Garros…
ang pinakaimportanteng tournament ng tennis career ko,
kaya napakahalaga ng mga susunod na linggo
para malaman kung posible pa ba talaga o hindi na.
-At maging positibo ka lang, Rafa. -Oo.
Hindi ka pa pwedeng sumagad agad.
Papunta ka na ro'n. Pero posible 'yon.
Mahirap 'yong tatahakin niya.
Ilang beses na siyang nagbanyo?
Di ko alam kung kinakabahan siya o ano.
Wala nang tubig 'yong toilet.
Tara na.
Halika na. Tara.
Nag-training si Rafa kaninang umaga,
naghahanda para sa isang matinding laban.
Makakalaban niya si Alex de Minaur, world number 11.
Ano ba'ng tsansa ni Rafa ngayon?
Tingin ko, medyo mababa.
Kung ikaw si Nadal, sa isip mo, natatakot kang baka ma-injure ka ulit.
Nalagay 'yong buhay 'ko
sa isa sa pinaka-individual na sport.
Isang sport na nakakapagdulot ng pressure at stress.
Sobrang nakakakaba, alam mo 'yon?
Kaya sa buong career ko,
napakalaki ng naitulong ng mga routine ko.
Kadalasan, ang ginagawa ko,
sa shorts…
tapos ganito, ganito, ganito,
ganito, ganito, ganito,
at saka ganito.
Habang naglalaro, di ako tatapak sa linya.
Sa mga clay court, winawalis ko ng paa ko 'yong mga linya
sa umpisa ng bawat laro
at saka sa mga break point.
Paraan ko 'yon para makapag-focus.
Laban, Rafa!
May kontrol ako pag ginagawa ko 'yon.
Kung mananalo siya ngayon, siguradong mapapansin ng tennis world
na seryosong lalaban dito si Rafa.
Vintage Rafa 'yong ipinapakita niya.
Napakagandang tira mula kay Nadal.
'Yong maramdaman na lumalaban ka sa pinakamagagaling.
Kapareho ng lakas na nakasanayan nating makita.
'Yong magkakumpiyansa na mananalo ako.
'Yong pakiramdam na 'yon sa tiyan mo…
Nadal, isang game na lang para manalo.
…mapapatanong ka,
"Hanggang kailan ko mararamdaman 'to?"
Napakalaking panalo nito para sa kampanya ni Rafael Nadal sa 2024.
Kasi alam mong di panghabambuhay 'yong pakiramdam na 'yon.
Rafa!
Ayos! Mahusay!
Mahusay!
Bumalik na 'yong dating Rafa.
Matagal ko nang di nakita 'yong gano'ng laro mo.
Seryoso.
Pero kalmado 'yong laro mo ngayon.
Dati, takbo ka nang takbo.
Sabi mo, e.
Hindi ko sinasabi. Nakita ko.
Makakabuti sa 'yo kung—
Di ka masyadong nanggigil, pero—
Hindi naman.
Pero gawin mo pa rin.
Kahit limang minuto lang.
Habang umiinom ka.
TINIG NI CARLOS MOYÁ
'Yong makasama dito at makita siyang competitive at masaya,
para sa 'kin, panalo na 'yon.
Kailangan niya 'yong kumpiyansang 'yon kasi…
nakadepende ang lahat sa paniniwala niyang kaya niyang manalo.
At ang isa pang finalist, mula sa Spain,
Rafael Nadal!
Napakalaki ng nakataya rito.
Desperado na si Federer.
Natalo siya kay Nadal no'ng nakaraang taon sa clay, pati sa grass,
ngayon, di niya gugustuhing matalo sa hard court.
Isa 'yon sa pinakamagandang laban namin.
Iniisip malamang ni Federer,
"Ano ba'ng gagawin ko para talunin 'tong taong 'to?"
Si Rafa,
sobrang husay niya no'n.
Ayos!
Nanalo si Rafael Nadal sa Melbourne, sa Australian Open,
sa unang pagkakataon.
Si Rafa Nadal ang bagong world number 1.
Tapos na ang era ni Federer.
May mga nagagawa siya sa tennis court na di kayang gawin ng iba.
Ang men's champion, si Rafael Nadal!
Ang walang makatalo, si Rafa Nadal!
Parang 2010 'yong prime ni Rafa.
Nanalo siya sa Roland-Garros,
nakuha niya 'yong pangalawa niyang Wimbledon,
at tanda kong medyo nagbago 'yong usapan.
Parang naakit tayong lahat ni Federer,
pero, "Pambihira! Baka siya ang pinakamagaling na player na nabuhay."
Si Rafael Nadal ang nangungunang tennis player sa mundo.
Nasa New York siya para sa US Open,
ang tanging major tournament na di pa napapanalunan ni Nadal.
Pressure.
'Yon ang naramdaman ko.
Dahil pag nag-champion ako sa US Open, kumpleto ko na 'yong apat na Grand Slam.
Para sa isang tennis player,
ang mapanalunan 'yong apat na Grand Slam,
ilang tao lang ang nakagawa no'n.
Umaasa ang tennis fans sa buong mundo
na si Nadal at si Federer ang maghaharap.
Gustong-gusto ng lahat ng tao sa mundo na 'yon ang maging finals.
Live mula sa men's championship,
world number 1, Rafa Nadal,
laban sa number 3 seed na si Novak Djokovic.
Rafa at Roger sa finals,
'yon ang gustong makita ng lahat.
Pero wala akong pakialam.
Ang totoo,
ayokong mangyari 'yon.
Ngayon, siyempre, kasama na rin si Novak Djokovic.
No'ng panahong 'yon,
nakita kong hindi lang si Roger ang kalaban ko
para sa number 1.
Pumasok na rin si Novak.
May history sina Nadal at Novak.
Unang beses nilang naglaban no'ng 2006 sa French Open.
Doon unang umangat si Novak sa isang major tournament,
pero wala pa siya masyadong nagawa.
Natalo siya sa unang dalawang set kay Rafa, 6-4, 6-4,
tapos nag-retire siya dahil sa back injury.
Game, set, at match, Nadal.
Kahit siya 'yong pinakamagaling at parang walang tatalo sa kanya,
para sa 'kin, kaya siyang talunin.
Nagbibiro ka ba?
Djokovic, kailangan mo ba ng amonya?
Heavyweight versus middleweight 'yon. Nilalampaso ka.
Parang ginawa ng mga diyos ng tennis sina Rafa at Roger.
Kaya kinailangan kong lumaban para sa puwesto ko.
Ibang-iba 'yong personality ni Djokovic kina Roger at Rafa.
Lagi siyang nagbibiro.
Ginagaya niya 'yong ibang mga player, pati si Rafa.
Makulit siya.
Okay lang naman sa 'kin 'yon.
Pero…
Di ko maalala kung napikon ako.
Hindi naman. Hindi.
Rafa Nadal.
Malaki ang nakataya para sa 24 years old na Espanyol.
Wow! Puntos na ni Djokovic 'yon kung iba 'yong kalaban.
Si Djokovic,
kita mo na may kumpiyansa siya
dahil napakataas ng level niya.
Malaking banta siya.
Sa tindi ng effort ni Djokovic,
lalong kahanga-hanga 'yong ginagawa ni Nadal.
Napakaengrande ng kanyang grand slam career!
Rafael Nadal!
Ang huling hiyas sa kanyang korona.
Palakpakan natin ang US Open men's champion,
si Rafael Nadal.
Pagkatapos kong mag-champion sa US Open,
medyo dinumog ako ng media.
Rafa, I love you!
Pero hindi ko talaga gusto
na sentro ako ng atensiyon.
Palakpakan natin si Rafael Nadal.
Maraming media ang nagsabi sa 'kin, "Magugustuhan niya 'to."
Pero sasabihin ko nang may buong paggalang,
"Hindi, hindi 'yon ang tamang salita."
Hindi ko alam kung ano 'to.
Parang ikaw na naka-underwear.
Alam niyang parte 'yon ng trabaho niya,
pero mahirap para sa kanya na gawin 'yong mga bagay na di siya komportable.
Tanda ko no'ng nag-shoot kami ng music video ni Shakira.
Humingi ako ng bote ng tequila at uminom ng ilang shot para ma-relax.
Para kang isang sex symbol.
Hindi, ewan ko.
Lagi kong iniisip-isip 'yong mga 'yon.
So, Rafael, may girlfriend ka na ba?
Meron.
Di ako maka-move on na nakikipag-flirt ka sa kanya.
ASAWA NI RAFA
Hindi alam ng mga tao na mahiyain talaga siya.
Good luck, Nadal!
Lumaki kami sa isang maliit na bayan.
Magkakilala na 'yong mga pamilya namin
bago pa kami ipinanganak.
Naaalala ko na nasa communion ako ni Rafa.
Pero anim na taon lang siguro ako no'n.
Mas nakilala namin ang isa't isa no'ng mga teenager na kami.
Tanda kong nagsimula kaming mag-date no'ng summer ng 2000,
ewan ko, siguro—
Mahina ako sa mga petsa, e. Papatayin ako ni Rafa.
Magaling ka palang mag-text, ha?
Medyo.
Nililigawan niya 'ko noon.
Nagte-text ako sa kanya,
tapos magre-reply siya, pero di siya masyadong interesado.
Wag kang malungkot. Magre-reply siya.
Namomroblema 'ko.
Mary!
Mag-reply ka naman.
In love ako sa kanya.
Siya 'yong nagbibigay-lakas sa 'kin para…
manatiling matatag
sa panahong kailangan ko.
Gustong-gusto ni Rafa na nasa bahay,
kasama ang pamilya niya, sa Mallorca.
Nakatira 'ko sa bahay kasama 'yong mga magulang ko hanggang…
sa edad na 31 o 32?
Ayokong bumukod.
Ayoko.
Sa pamilya namin, malapit talaga kami sa isa't isa.
KAPATID NI RAFA
No'ng nasa Manacor kami,
sa first floor nakatira 'yong lolo't lola namin.
Sa second floor si Toni, tapos sa third floor kami.
Kaya mula pagkabata,
lagi niyang kasama ang pamilya.
HAPPY BIRTHDAY
At siguro nakatulong din 'yon na lumaki siya sa isang nagkakaisa
at ligtas na paligid.
Para sa 'kin, pag nasa bahay,
nararamdaman ko
na malapit ako sa mga taong mahal ko.
Jerry! Ubusin mo na. May isang kutsara pa.
Pakiramdam ko, nailalabas ko 'yong totoong ako.
Nasa'n 'yong mga may Nutella?
At isang tao na namumuhay…
nang normal.
Rafelet!
Kumusta? Ano'ng ginagawa mo?
Grabe!
Ang galing!
Ang sarap nito.
Titikim lang ako.
-Hindi, kumain ka. -Ayoko.
Nasa prime ka ng buhay mo.
Ngayon…
Hindi mo alam, pero…
espesyal 'tong sandaling 'to.
Nilibre mo 'ko?
Sa huli, nakatatlong panalo si Rafa sa Madrid.
Nagawa niyang umusad.
Pinatunayan niya sa sarili na kaya niyang maglaro nang sunod-sunod.
Ano 'yong pinakanapuna mo sa tournament na 'to kay Nadal?
Ang pinakanapuna ko, may pag-asa.
Ang tindi.
Mentally, okay siya. Mukha siyang masaya ngayon.
Ngayon, may isang linggo siya
bago siya lumaban sa Rome.
Siyempre, naka-focus siya para makapasok sa Roland-Garros.
Kung ganito pa rin ang kondisyon niya ngayong linggo,
makakalaro siya sa Roland-Garros.
Higit isang taon nang maganda 'yong kondisyon ng katawan niya.
At sa huli, ang importante…
maramdaman niyang maganda 'yong nilalaro niya.
At makita siya ng anak niya na nag-aangat ng trophy.
'Yon talaga ang gusto niya.
At siyempre, ang makita siya ng anak niya na manalo.
Ladies and gentlemen, ang champion sa 2010 US Open men's championship,
Rafael Nadal!
No'ng mga oras na 'yon, ako ang pinakamagaling na player sa mundo.
Hindi sapat 'yon.
Para maging pinakamagaling sa mundo, patutunayan mo 'yon sa bawat tournament.
Dumako na tayo sa men's singles final.
Si Rafael Nadal, ang number 1 player sa mundo,
makakalaban si Novak Djokovic.
Siya ang pinakasikat.
Di maganda 'yong mga resulta niya sa finals laban kay Rafa,
kaya malaking asterisk 'yon.
Ang tingin kay Djokovic,
mahusay siya,
pero hindi pa rin niya matalo 'yong pinakamagaling
sa mga importanteng laban.
Pero 2011 no'ng nagkatotoo na 'yong banta.
Gusto ng lahat na talunin 'yong number 1.
Kaya kadalasan, mas maganda kung ikaw 'yong humahanting.
Kasi pakiramdam mo, gusto mong lumaban para sa tagumpay mo,
kesa dumepensa.
Lumaki na ang lamang ni Djokovic.
Kaya psychological battle 'yon.
Nanggigigil na si Nadal.
Di natin madalas makita 'yan.
Dumarating 'yong panahon na 'yong mahuhusay na mga player…
nagkakaro'n sila ng malaking pagbabago sa maikling panahon.
Si Novak Djokovic ang inyong champion dito!
Malalaman natin kung hanggang saan aabot ang momentum ni Djokovic.
No'ng sumunod na tournament, nagharap ulit sila sa finals ng Miami.
Na kay Djokovic na 'yong pressure.
Sobrang hirap ng mga laban kay Djokovic.
Grabe naman 'yon!
Sinasabi ni Rafa, "Pag kalaban si Federer,
"alam kong pag nakaanim o pitong magagandang tira 'ko,
"makukuha ko 'yong puntos."
Pa'no niya naabot 'yon?
"Pag kalaban si Djokovic, 15 tira na, pwede pa rin akong matalo."
Nagawa niya!
No'ng natalo ako sa finals sa Miami,
na-realize kong iba na 'yong reaction ng utak ko.
Novak Djokovic!
Hindi pa natatalo si Djokovic buong taon.
Pero siyempre, wag nating kalimutan na di pa niya natatalo si Nadal sa clay.
Ramdam mong medyo may pagdududa siya,
at gusto kong maramdaman niya 'yon.
Panalo para kay Djokovic
sa paboritong clay ng Espanyol.
May panahong mawawalan ka ng kumpiyansa.
At magkakagulo-gulo na.
Magkakamali ako, mawawalan ng kumpiyansa, lalong magkakamali.
Wow! Si Djokovic ang champion sa Rome!
Doon ko naramdamang, "Napapaisip na siya. Kailangan ko na lang ipagpatuloy."
Pumasok sa isip ko
na nalampasan na niya 'ko.
At nabigo si Nadal na samantalahin 'yong mga pagkakataon niya.
Hindi lang tayo sanay na makita 'yon kay Rafa.
-Out! -Outside 'yon.
Si Novak Djokovic ang inyong champion dito,
at masasabi mong siya ang pinakamagaling na player sa mundo.
At limang sunod na panalo na 'yon kay Rafa Nadal.
Tanda kong lumabas si Rafa sa press conference na 'yon,
isang taong parang tuliro.
Na para bang kinuha ni Novak…
'yong kaluluwa niya.
Natalo ako dahil kalaban ko ang pinakamagaling na player ngayon.
Ang pinakamagaling na player sa mundo, bukas.
At…
at ako 'yong pangalawa.
Parang nawasak ang matikas na si Rafa Nadal.
Ang 2011 US Open men's singles champion,
Novak Djokovic!
Disaster 'yon.
Di na siya makalaban. Di na niya alam kung pa'no lalaban.
Matinding pressure 'yon
na kailangan mong malampasan.
At pag di mo nalampasan, di ka na magiging magaling.
Malaki 'yong naitulong ni Toni para maging malakas siya.
Pero bilang isang ina, nag-aalala 'ko sa matinding pressure.
Kasi napakabata niyang nagsimula,
at kinailangan na niyang labanan 'yong mga nasa isip niya.
Parang kailangan mong laging mas galingan.
Na parang laging hindi pa sapat.
Na parang kailangan mong laging umangat nang umangat.
Kumpirmadong si Rafael Nadal ang pinakamagaling na junior player sa Spain.
Na kahit umangat ka pa,
di ka magiging pinakamagaling.
Kailangan mong mas umangat pa.
Ano'ng plano mo ngayon?
Mag-training. Tingnan natin.
Importante 'tong tournament na 'to,
pero hindi ibig sabihin na pag nanalo ka sa tournament na 'to,
magiging magaling ka na.
Lahat ng 'yon, nagdudulot ng insecurity.
Eto na ulit tayo.
Medyas.
Susunod na 'yong buhok.
Habang tumatagal,
nadadagdagan 'yong mga routine niya.
Laban, Rafael!
Laban!
Time!
Ganito, ganito,
'yong mga bote, 'yong mga linya, paghihintay…
Sabi ko sa kanya, "Tigilan mo 'yan, mukha tayong katawa-tawa."
Sinubukan kong tanggalin 'yong ibang routine…
kasi pag nakikita ko 'yong sarili ko sa TV,
di ko gusto 'yong nakikita kong ginagawa ko.
Pero…
di ko matanggal.
Kailangan ko 'yong mga 'yon.
Doon ko nararamdaman na may kontrol ako.
Lahat, nakakaramdam ng pressure.
Pero kaya ka nga magaling, e.
Dahil kaya mo 'yon kontrolin.
3 ARAW BAGO ANG ITALIAN OPEN
Panibagong linggo ng matinding training, para magamay at magpalakas.
Tatlo o apat na laban sa Rome.
Wag niyang i-pressure 'yong sarili niya, maglaro lang siya,
at tingnan ang mangyayari.
Hindi pantay sa side na 'to, pero pantay sa kabila.
Mas mababa ro'n.
-Papuntahin mo sa backhand niya, okay? -Sige.
Lakasan mo. Tingnan natin 'yong forehand.
Para sa 'kin, dapat makontrol niya 'yong utak niya.
Dahil pag kinakabahan siya, pumapangit 'yong volley niya, 'yong palo,
takbo nang takbo,
bumabagal siya, late mag-react, nawawala sa timing, lahat.
Pag kalmado siya,
mas maayos ang lahat.
Mag-reset ka, okay?
Sige lang.
Reset ako nang reset dahil panay ang sablay ko.
Ano 'yong pinakaimportante?
Ang pinakaimportante…
talunin si Djokovic.
Sinisira ni Novak 'yong focus ko,
at kinailangan kong baguhin 'yon.
Para sa 'kin, hindi lang mentality 'yong mahalaga,
kundi pati 'yong paghahanda.
Magkakakumpiyansa ka kapag preparado ka.
Binago niya 'yong forehand niya.
Mas agresibong forehand.
Tanda kong nagpapakita ako sa kanya ng footage.
Sabi ko, "Sina Federer at Djokovic,
"pag pinapalo nila 'yong finishing shot, tumatalon sila."
Binibigyan sila no'n ng karagdagang bilis
at, higit sa lahat, ng kagustuhang makuha 'yong puntos.
Pinapalo ko siya ng mga winner
mula dito, doon, kahit saan.
Sige pa. Buong lakas!
Tinulungan ako ni Toni na bumangon.
Unti-unti kong nararamdamang nagiging handa na 'ko, mentally.
Napakagandang laban nito.
Pareho silang nasa prime nila. Ang dalawang pinakamagaling sa mundo.
Ang kaibahan ngayon para kay Rafael Nadal, siya ang number 2.
Siya ang humahanting,
hindi ang hinahanting.
'Yon ang forehand. 'Yon ang pamatay.
Di ko alam kung ano'ng nangyari, pero sobrang agresibo niya.
Mas mabagsik na 'yong mga forehand ko kumpara no'ng mga naunang buwan.
Napakatinding forehand. 'Yon ang paboritong tira.
Nakuha ni Rafael Nadal ang unang set matapos ang 1 oras at 20 minuto.
Pero kahit gumanda na 'yong pakiramdam ko, 'yong mga nakalipas na buwan,
naiisip ko pa rin 'yon.
Tinabla ni Djokovic ang laban.
Napakataas ng kumpiyansa ni Djokovic.
Sa kabila naman, maraming sinasabi 'yong mukha ni Rafa.
LAMANG SI DJOKOVIC, 2-1
Mararamdaman mong iniisip ni Nadal,
"Déjà vu 'to."
Kakailanganin ng matinding pagsisikap mula sa Espanyol
para mapaabot 'to sa fifth set.
Sa buong taon na 'yon,
pag may mahahalagang sandali sa laban kay Novak,
pakiramdam ko, mentally,
di ako lubos na naniniwalang mananalo ako.
Pero no'ng labang 'yon,
'yong nararamdaman ko…
Out!
…nagbabago na.
Two set all na.
Napaluhod si Nadal at agad na tumayo,
dahil alam niyang may trabaho pang kailangang tapusin.
Ito ang unang beses na lubos na naniwala si Nadal na kaya niyang manalo.
Umaasa siya, nag-aasam siya,
pero ngayon lang siya lubusang naniwala.
Officially, ito na ang pinakamatagal na Grand Slam final sa kasaysayan.
Nagsi-stretch si Djokovic para manatiling maliksi.
Sobrang hirap no'ng fifth set.
Physically, laspag ka talaga.
Naku po!
Napahiga si Djokovic.
Thirty-one points sa rally.
Nakatayo at nagpapalakpakan ang crowd. Nakatayo sila rito.
Pagod na pagod na 'ko.
Palaki na nang palaki 'yong pagdududa ko kung kakayanin ko pa ba.
Hirap na hirap na 'ko,
pero nag-e-enjoy din ako
na makita 'yong sarili kong lumalaban ulit…
sa pinakamataas na level.
Lamang si Nadal, 4-2.
Lamang siya ng isang break.
At naaalala ko pa 'yong puntos na 'yon.
Nag-drop shot siya, nag-counter drop shot ako.
Pangit na drop shot 'yon.
Napakadaling passing shot.
Kung nakuha ko 'yong puntos na 'yon, tapos na sana 'yong laban.
Out!
Nag-challenge si Nadal. Medyo late 'yong tawag.
Naku po!
Pambihira!
Ang sakit panoorin.
Kahit gaano pa katapang ang ipinakita ni Rafael Nadal,
natalo pa rin siya.
Minsan, matatalo ka
at pwede mo 'yon tingnan sa positibo o negatibong paraan.
No'ng araw na 'yon, natalo ako,
pero hindi ako…
dismayado, malungkot, o kahit ano.
Kontento ako.
Nalampasan ko 'yong sarili ko, mentally.
Naramdaman ko na…
nakabalik na 'ko.
Sa Rome ang pagbabalik ni Rafa Nadal.
Nagsimula na ang Masters 1000 sa capital ng Italy,
ang huling tournament bago ang Roland-Garros.
Oras na para magpursigi at malaman 'yong kondisyon niya
at kung pa'no siya aabot sa Paris.
Simple lang ang kailangan dito, wag ma-injure.
Tapos sa Paris, todo na.
Ibang-ibang player na siya ngayon.
Halimaw.
Halos tatlong oras na.
Gusto nang tapusin ni Nadal.
Laban! Gamitan mo ng utak!
Sige, Rafa! Laban!
Ayos!
4-6, 6-3, 6-4.
Panalo si Rafa Nadal sa pagbabalik niya sa Foro Italico sa Rome.
Kaninang hapon, nakita natin siyang mas malakas,
mas positibo, at tiwala sa kakayahan niya…
Ang 2012 champion,
si Novak Djokovic!
Noong 2012,
bumalik ako pagkatapos matalo sa lahat ng finals.
Laban, Rafa! Laban!
Pero mentally, handa na 'kong manalo.
-Ayos! -Game, Nadal.
Si Rafa, no'ng 2012,
umaangat siya.
Magandang performance ni Rafa.
Game, Nadal.
Pagkatapos kong manalo sa Monte-Carlo, Barcelona, Rome…
doon ko unang naramdaman 'yong sakit ng tuhod ko.
Pero no'ng panahong 'yon,
gusto kong maglaro.
Ang ganda ng pakiramdam ko. Gusto kong manalo.
Kahit sumasakit 'yong tuhod ko…
-Out! -Game, Nadal.
…nanalo ako sa Roland-Garros.
Kaya naisip ko, "Magiging number 1 ulit ako."
Rafael Nadal!
'Yong tuhod ko…
nakakasagabal na sa 'kin.
Pero lagi kong iniisip na kung gusto ng isip ko,
susunod 'yong katawan ko.
May tama na 'yong tuhod ko.
Nagkabutas na 'yong litid.
Nag-withdraw si Rafa Nadal sa Olympics at US Open,
kung saan finalist siya noong nakaraang taon.
PATELLAR TENDINOPATHY
'Yong mga injury na 'yon na naglabasan,
hindi 'yon nagkataon lang.
DOKTOR NI RAFA
'Yon ang resulta ng isang pangunahing problema.
Dahil sa paggamit ng insole sa buong career ko,
nawala sa alignment 'yong ibang parte ng katawan ko.
Mula sa tuhod hanggang sa paa,
parang kadena 'yan.
Kaya pag may binago tayo sa paa,
maaapektuhan 'yong buong kadena.
'Yong injury na 'yon,
hindi 'yon parang fracture
na merong timeline para makabalik sa competition.
Sumasakit ba?
Okay, dahan-dahan lang.
Hindi makakasali si Rafael Nadal sa Australian Open.
Nasungkit ni Novak Djokovic ang pang-apat niyang title sa Melbourne,
ang pangatlo niyang sunod.
Muli na namang pinatunayan ni Djokovic kung sino ang number 1.
Makalipas ang ilang buwang di paglalaro,
marami ang nagsasabi,
"Tapos na si Rafa Nadal. Sinagad niya 'yong katawan niya.
"Di na siya magiging tulad ng dati."
Rafa Nadal, 102 days kang hindi nakapag-compete.
Sa mga panahong 'yon, mahigit tatlong buwan,
naisip mo bang 'yon na ang katapusan?
Ang paggaling ng kaliwang tuhod ni Rafa Nadal
ay hindi kasingbilis ng inaasahan.
Kaya baka iniisip na ni Nadal na hindi na maglaro sa Indian Wells,
kung saan umabot siya sa semifinals last year.
Sumasakit 'yong tuhod ko maglaro man ako o hindi.
Kaya pipiliin ko na lang na maglaro.
Pumunta 'ko sa New York
para magpatingin sa isang espesyalista.
Tinanong ko, "Makakapaglaro ba 'ko sa Indian Wells, sa hard court?"
Sabi niya, "Hindi.
"Wag ka nang maglaro. Hindi mo kakayanin."
Sinabi ng doktor na delikado 'yon,
at pwedeng hindi na 'yon gumaling.
Pinigilan niya kami.
Nag-meeting kami…
at nagpasya 'kong sumali sa Indian Wells.
Ako. Sabi ko, "Hindi, sasali ako sa Indian Wells."
Walong buwan akong di tumapak sa isang hard court,
at nagpalagay ako ng anesthesia sa tuhod ko para makalaro ako.
Kung hindi, di ako makakagalaw.
'Yon ang tira!
Maganda 'yong nilalaro ko…
at nanalo ako sa tournament.
Record na pang-22 na ATP Masters 1000…
At mula no'n, nagsimula ang bagong kabanata para sa 'kin.
Sa isang iglap.
Pagpasok ng 2013, biglang pinagsusungkit niya lahat.
Napakaganda ng pagbalik ng kondisyon niya.
Si Rafa Nadal ang champion sa Barcelona
sa kahanga-hangang pangwalong beses.
Sobrang sama ng lagay ng tuhod ko, sobrang sakit,
pero hindi 'yon ang oras para…
tumigil.
Hindi lang 'yong sakit pag naglalaro siya, kundi…
sa araw-araw na buhay, tulad ng pagbaba sa hagdan.
Nag-alala 'ko nang husto.
Nakikita mong nahihirapan siya at di mo alam kung pa'no tutulong.
Nakakadurog ng puso.
Naglalaro ako sa tulong ng maraming anti-inflammatory.
Voltaren sa gabi,
at Voltaren intramuscular injection bago ang bawat laban.
Pampitong final at pampitong tournament
mula nang bumalik ang kahanga-hangang Espanyol.
Mahirap mamuhay sa sakit na nararanasan niya araw-araw
at makita siyang umiinom ng maraming anti-inflammatory
na pwedeng makasama sa kalusugan niya.
Si Nadal ang maestro sa Madrid sa pangatlong beses!
Gusto kong pasalamatan 'yong buong team ko.
Kung wala kayo, imposibleng makabalik ako rito.
Nagkaro'n kami ng mga pagtatalo dahil…
parang sobra na 'yong iniinom niya
o minsan, hindi naman kailangan.
Tutol si Maymó do'n.
Kada tatanungin ko siya tungkol sa gamot…
Kailangan kong magdesisyon.
Dumating sa puntong nagdadala na si Rafa ng sarili niyang mga gamot.
Iniinom niya 'yon…
hindi dahil nakakaramdam siya ng sakit, kundi para unahan 'yong pagsakit.
Pampitong title niya dito sa Rome!
Umaangat siya sa rankings sa bawat panalo.
Sabi ko, "Bahala na.
"May gamot naman ako. Iinom ako pag kailangan ko."
Rafael Nadal!
Minsan, pag nananalo ka,
binibigyan ka no'n ng pagtingin sa realidad
na hindi totoo.
Dahil 'yong kalusugan mo
ang mas importante kesa sa kahit anong tagumpay.
Si Rafael Nadal ang inyong champion sa Canada!
Si Rafael Nadal ang champion sa Cincinnati!
Ang totoo, may dalawang maliit na butas sa bituka ko.
Maliliit na butas dahil sa sobrang daming anti-inflammatory.
Saglit lang.
Ang US Open final.
World number 1, Novak Djokovic, laban kay number 2, Rafael Nadal.
At ang laban na magpapasya
para maging number 1 sa taong ito ay ang laban na 'to.
Sa career ko, kinailangan kong magdesisyon para sa kalusugan ko
kung saan nasa hangganan ka kung ano'ng tama o mali.
'Yon ang ibig kong sabihin ng manipis lang 'yong linya.
Nasa match point na tayo ng championship.
Pero kung di ko sinagad 'yong sarili ko,
siguro bawas ng sampu 'yong mga Grand Slam ko.
Hindi lang isa o dalawa, kundi mga 10 o 12.
'Yon ang katotohanan.
Nakuha ni Rafa Nadal ang kanyang pangalawang US Open!
Ayos!
Bumalik na si Rafa Nadal bilang pinakamagaling sa mundo.
Tinalo niya si Novak Djokovic.
Ang puwestong nawala sa kanya mula pa no'ng 2011.
Rafa Nadal, world number 1.
Isa siyang competitor…
TINIG NI CARLOS MOYÁ
…na adik sa competition.
Hindi madali 'yon.
Ladies and gentlemen, ang inyong US Open champion,
si Rafael Nadal!
'Yong adrenaline na nararamdaman mo sa court,
'yong pakiramdam pag lumalaban ka sa harap ng 20,000 katao,
at sinusuportahan ka ng crowd…
Rafa!
…nakakaadik 'yon.
Medyo nararamdaman ko. At saka— Grabe.
Parang magang-maga nga, sa kabuoan—
Patingin.
I-bend mo.
Tingnan natin. Sige.
Tingin ko, banda rito.
Iangat-baba mo sa banda d'yan.
At malalim, 'no?
Ang tanong ko, Ángel, wala na ba tayong magagawa?
-Ituloy lang natin 'yong ginagawa natin. -Okay, sige.
Di naman ako nag-aalala sa sakit.
Iniisip ko lang, Rafa, kung gaano kahirap
na i-manage 'yong katawan mo sa mga laban
na alam mong kailangan mong isipin, o siguraduhin,
na hindi mo sinasaktan ang sarili mo.
May mga problema 'ko.
Pero gano'n talaga. Tinatanggap ko na lang.
Sumapit na ang araw na kailangan kong ibigay ang 100% ko.
Dalawa't kalahating linggo na lang, Roland-Garros na.
Kailangan kong ibigay ang makakaya ng katawan ko.
At kung may mangyari, mangyayari.
Nagpapatuloy ang second round dito sa Rome.
Ang number 7 seed na si Hubert Hurkacz laban kay Rafa Nadal.
-Sino'ng liyamado? -Tingin ko, si Nadal.
Papunta na sina Rafa at Stanislas Wawrinka sa Rod Laver Arena.
Grabe.
Kung titingnan mo 'yong history, 'yong mga head-to-head,
lamang sa lahat ang world number 1.
Puno ang stadium,
sabik na makita kung paano haharapin ni Rafa Nadal ang bago niyang pagsubok.
Nagsimula 'yong 2014.
Ako 'yong number 1.
At handa akong…
ibigay ang lahat ng makakaya ko.
Kontrolado ni Rafa ang laro.
Ang gandang simula!
Bravo.
Nakikita nating agresibo siya ngayon.
Tapos biglang…
boom.
Sumakit 'yong likod ko.
At hindi ko na kinayang ituloy.
Di ko kinaya.
Delikado.
Sumasakit 'yong paa niya.
Nakita n'yo 'yon? Ni hindi siya makagalaw.
Tinitingnan niya si Tito Toni.
At hindi 'yon tingin na, "Kaya ko 'to."
Tingin 'yon ng pag-aalala.
Ngayon, pahihigain nila siya.
Kung sa likod 'yan, dapat uminom siya ng mga painkiller.
Hindi na niya kaya.
'Yong mga injury, 'yong stress,
'yong isagad 'yong katawan at isip mo,
dumating 'yong punto na lahat ng 'yon,
nagsimula nang makaapekto.
Kaya 'yan, Rafa!
Mag-reset ka! Simulan mo ulit. Laban!
Maniwala ka, pare!
Di naging maingat si Nadal do'n.
Ilang mintis na 'yon para kay Nadal.
Ito ang itsura ng isang tao
na maaaring di maabot ang finish line gaya ng hangad niya.
At nanalo na nga si Hubie Hurkacz,
habang magpapaalam naman si Rafa sa Rome.
Attention, players, match point na.
Magtungo na sa meeting point upang maihatid na kayo sa court.
Wag ka munang magdesisyon ngayon.
Anuman 'yong gusto mong gawin, pag-isipan mo muna ng ilang araw.
Kahit ano'ng kailangan mo.
Matagal na 'kong nakikipaglaban sa katawan ko.
Lagi kong sinasagad,
at mentally, sobrang nakakaapekto na.
Sobra.
At kalaunan,
bibigay na lang.
Hay, kung alam mo lang. Sa totoo lang…
Seryoso ako…
Sa totoo lang,
pagod na pagod na 'ko.
Hindi nawawala.
Ako ang pinakalaspag na player sa history ng sport natin.
Pero kailangan mo pa ring magpatuloy.
Walang ibang paraan.
Pwede ring ganito.
Maglagay ng pako sa taas…
Hindi.
Para tapos na.
Makakapaghintay 'yong pako.
Ang dulot sa 'kin nito…
Ang dulot sa 'kin nito ngayon,
mas marami pa 'tong kinukuha kesa ibinibigay.
-Ngayon— -Naiintindihan mo 'yon?
Sa personal na kaligayahan,
kasiyahan, paghihirap,
sa puntong 'to,
mas marami pa 'tong kinukuha kesa ibinibigay.
May ibang buhay na naghihintay sa 'yo.
Nagsalin ng Subtitle: Jayran Kempiz o.